Gazze Şeridi’ne yönelik tekrarlanan İsrail savaşlarının başlamasından bu yana, saldırıların etkileri yalnızca anlık yıkımla sınırlı kalmamıştır. Yıkılmış binalar ve tahrip edilmiş yollar tablonun yalnızca bir parçasıdır; savaş kalıntıları ise halkı, özellikle de çocukları tehdit eden sessiz bir tehlike olarak varlığını sürdürmektedir.
Bu patlamamış mühimmatlar, her mahallede, sokakta ve tarım arazisinde insanların hayatını tehdit eden sürekli bir hayalete dönüşmüştür.
Askerî Kalıntılar Gazze’deki Çocukların Hayatını Nasıl Yok Ediyor?
Gazze’de birçok çocuk yalnızca saldırılar sırasında değil, çatışmalar sona erdikten sonra da mağdur olmaktadır. Patlamamış mühimmatlar, çocukların merakını uyandıran gizemli cisimlere dönüşmekte; onlara dokunduklarında veya yaklaştıklarında ciddi yaralanma riskiyle karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır.
Çoğu zaman boş bir arazide metal bir kutuya tekme atmak bile ciddi yaralanmalara veya uzuv kaybına yol açan bir patlamaya neden olabilmektedir. Bu tür olaylar sessizce tekrarlanmakta ve ailelerin acısını her geçen gün daha da artırmaktadır.
Çocuklar ayrıca oyun alanlarında veya okullara giden yollarda patlayıcı maddelerin bulunabileceği korkusuyla sürekli yaşamaktadır. Bu durum, onların doğal güven duygusunu derinden yok etmektedir.
Çocuklar Üzerindeki Psikolojik Etki
Askerî kalıntıların etkileri fiziksel yaralanmaların ötesine geçerek derin psikolojik bozukluklara kadar uzanmaktadır.
UNICEF ve Sınır Tanımayan Doktorlar gibi insani yardım kuruluşlarının çalışmaları, Gazze’deki çocukların büyük bir bölümünün şu sorunlardan muzdarip olduğunu göstermektedir:
-
Sürekli kaygı ve stres
-
Travma sonrası stres bozukluğu
-
Tekrarlayan kâbuslar
-
Uyku güçlüğü
-
İçe kapanma ve sosyal izolasyon
Oyun ve eğitimle dolu bir dünyada yaşaması gereken çocuk, kendini her an bir patlama yaşanabileceği korkusuyla kuşatılmış halde bulmaktadır.
İşgal Gücünün Sorumluluğu ve Patlayıcıların Temizlenmesindeki İhmal
İsrail, bir işgal gücü olarak, askerî kalıntılarını temizlemek ve patlamamış mühimmatların bulunduğu yerlere dair açık haritalar sunmak konusunda hukuki sorumluluk taşımaktadır.
Ancak sahadaki gerçeklik bundan tamamen farklıdır.Bu haritalar sunulmamış, görev ise abluka nedeniyle ekipman ve kaynak eksikliği yaşayan Gazze’deki sivil savunma ekiplerine bırakılmıştır.
Yeni Kurbanlar Bekleyen Bombalar
Her saldırı dalgasından sonra toprak, mühimmat ve askerî kalıntılarla dolu hale gelmektedir.
Bir okul bahçesi, tarım arazisi ya da ev avlusu arasında fark yoktur; hepsi patlayıcıların bulunabileceği muhtemel alanlardır.Küçük bir hata ya da kısa bir temas bile yeni bir felakete yol açabilir.
Her yıl çocuklar arasında onlarca yaralanma kaydedilirken, uluslararası sistem işgal gücünü hesap vermeye zorlamak veya bu kalıntıların temizlenmesini dayatmak konusunda yetersiz kalmaktadır.
Kalıntıları Temizleme Çabaları… Yeterli mi?
Sivil savunma ekipleri büyük çaba göstermektedir; ancak şu ciddi zorluklarla karşı karşıyadır:
-
Özel ekipman eksikliği
-
Uluslararası teknik desteğin yetersizliği
-
Doğru haritaların bulunmaması
-
Kirlenmiş bölgelere ulaşmanın zorluğu
Bazı küçük uluslararası farkındalık projeleri bulunsa da bunlar, her bölgede yaygın olan tehdidin boyutunu karşılamaya yetmemektedir.
Çocuklar Askerî Kalıntıların Tehlikeleri Konusunda Nasıl Bilinçlendirilebilir?
1. Okul Temelli Farkındalık Programları
Okullar, patlamamış mühimmatların şekilleri ve görüldüklerinde nasıl davranılması gerektiği hakkında basit dersler sunabilir.
Bu dersler; görseller, hikâyeler ve etkileşimli etkinlikler aracılığıyla sunularak çocukların tehlikeyi aşırı korkutmaya maruz kalmadan anlamalarına yardımcı olur.
2. Medya Kampanyaları
Çocuklara tehlikeli durumlarda nasıl davranmaları gerektiğini anlatan kısa animasyon videoları hazırlanabilir.
Okul radyoları ve sosyal medya da mümkün olan en fazla sayıda çocuğa ulaşmak için etkili araçlardır.
3. Aile ve Toplumun Sürece Dahil Edilmesi
Ailelerin bilinçlendirilmesi, çocukları korumanın temelidir.
Toplum merkezlerinde ve camilerde, aileleri bilinçlendirme yöntemleri konusunda eğitmek için atölyeler düzenlenebilir; ayrıca tehlikeli cisimlerin net görsellerini içeren broşürler dağıtılabilir.
4. Güvenli Etkileşimli Etkinlikler
Oyun, eğitim için etkili bir araçtır.
Çocukların oyunlar, oyuncaklar ve hikâyeler aracılığıyla güvenli nesneler ile şüpheli mühimmatları ayırt etmeyi öğrenebilecekleri güvenli alanlar oluşturulabilir.
5. Tehlikeli Bölgelere Uyarı İşaretleri Yerleştirmek
Kırmızı renkte hazırlanmış net uyarı levhaları ve basit semboller, çocukların güvenli olmayan bölgeleri tanımasına yardımcı olur.
Ayrıca kaçınılması gereken yerleri gösteren küçük topluluk haritaları da hazırlanabilir.
Sonuç
Gazze’de savaş kalıntıları yalnızca yan etkilerden ibaret değildir; çocukların hayatını ve geleceğini her gün tehdit eden sürekli bir tehlikedir.Bu tehlikenin azaltılması ise şu adımlar olmadan mümkün değildir:
-
Kalıntıların kapsamlı şekilde temizlenmesi
-
Sivil savunma ekiplerinin desteklenmesi
-
Gerçek bir uluslararası destek sağlanması
-
Sürekli farkındalık kampanyalarının yürütülmesi
Çocukları korumak bir seçenek değil, insani ve ahlaki bir sorumluluktur.
